Moreel besef

13/05/2015 § Een reactie plaatsen

De beker van mijn dochter (2) ging weer eens om. Wet van Murphy denk ik, want het was, zoals gewoonlijk, een volle beker en de hele tafel was één plas water. Geen ramp, maar vorige keer was het drinkyoghurt en spatte het ook de boekenkast in, dus toen was mama minder blij. Hoe maak ik duidelijk dat haar gehannes met de beker toch vervelende consequenties heeft?

Prima, of toch Niet Zo Prima

We hebben net het duim-omhoog-gebaar geleerd, van ‘Prima!’, ‘Okee!’ en ‘Like!’, dus ik vraag: “Lieverd, de hele tafel nat, is dat ‘Prima’ of toch ‘Niet Zo Prima’?” Mijn dochter weet dat dit Niet Zo Prima is. Ik bedenk me ineens dat daar ook een gebaar bij hoort, duim omlaag, dus ik doe dat voor en ik kijk er een beetje sip bij.

Nu wordt het een leuk spelletje. Ze doet haar duim omlaag, trekt een boos gezicht en roept met gevoel voor drama: “Nee! Niet Zo Prima!”

“En als het zonnetje lekker schijnt, is dat Prima of Niet Zo Prima?

“Prima!”, met een maximaal zonnig gezichtje.

“En aardbeitjes eten?”

“Prima!”

“En als je een splinter in je knie hebt?”

“Niet Zo Prima!”

“Maar als je dan zo’n mooie dinopleister krijgt?”

“Prima!”

“Hé en lieverd, als je hier thuis binnen aan het gillen bent?”

“Niet Zo Prima.”

Ik meen een lichtelijk schulbewuste gezichtsuitdrukking te herkennen.

“Maar lekker gillen als je buiten speelt?”

“Prima!!!”, weer met een vette grijns en een dikke duim omhoog.

Moraal van het verhaal

Mijn peuter begint spelenderwijs goed van kwaad te onderscheiden, denk ik triomfantelijk. Of in ieder geval welke dingen een vrolijke reactie tot gevolg hebben.

Maar of het echt helpt om de beker recht te leren houden…

Advertenties

Rituelen om te delen

28/01/2015 § Een reactie plaatsen

Wat is een rite?” vroeg de kleine Prins.
“Dat is ook een vergeten begrip”, zei de vos. “Een rite maakt dat de ene dag verschilt van alle andere dagen, ’t ene uur van alle andere uren. Mijn jagers hebben bijvoorbeeld een rite. Op donderdag dansen zij met de meisjes uit het dorp. Donderdag is een heerlijke dag! Dan kan ik wandelen tot aan de wijnbergen. Als de jagers op willekeurige dagen dansten, zouden alle dagen gelijk zijn en ik zou nooit vrij hebben.”*

Iedereen functioneert lekker binnen een kader. Kinderen zeker, dat kader mag nog lekker strak en duidelijk zijn. Maar zelfs de meest woeste creatieveling met een oorverdovend vrije geest ervaart juist vrijheid als er ook het één en ander geregeld is. De één houdt erg van regelmaat en weten waar hij aan toe is, de ander voelt zich bij te veel regels bekneld, maar iets van een outline en iets van zelf inkleuren geldt voor iedereen.

Als volwassene weet je wel een beetje hoe flexibel je bent en waar je wel bij vaart, maar soms kan het interessant zijn om dit eens ietsje te herzien of te verschuiven. Ikzelf leefde vroeger vrij grenzeloos, al was ik qua werk, verplichtingen en relationele trouw wel goed in het nakomen van afspraken. Nu ik moeder ben, een moeder die gelooft in rust, reinheid en regelmaat, ben ik zelf als vanzelf ook in een strakker kader terecht gekomen. Door een kind ben ik allerlei rituelen gaan inbouwen, om de set van regels leuk vorm te geven. Als mijn dochter en ik samen ‘op avontuur gaan’, naar het bos ofzo, dan weet ze dat mama ook iets lekkers als rozijntjes in de tas doet. Als ze dan een bankje ziet, klimt ze erop en weet ze dat we een mini-picknick houden. Lekker duidelijk, lekker lekker. Telkens weer, iets om je op te verheugen. Het verbindt ons, we hebben een ongeschreven deal. Bij ons gaat het zo-en-zo geeft ook een gezinsidentiteit, je steekt er energie in en dan groeit er iets liefdevols. Daarom zijn echtscheidingen en overlijden ook zo pijnlijk: de bestaande rituelen worden doorbroken en je moet op zoek naar een nieuwe vorm. Dat gaat niet zomaar. Op de schaal tussen wild en tam ben ik een flinke stap naar tam opgeschoven. Juist deze basis doet me genieten van de speelruimte die binnen het kader zit.

Alsjeblieft….wil je me tam maken?” zei hij.
“Ja, dat wil ik wel,” antwoordde de kleine Prins, “maar veel tijd heb ik niet. Ik moet vrienden ontdekken en allerlei dingen leren kennen.”
“Alleen de dingen die je tam maakt, leer je kennen” zei de vos. “De mensen hebben geen tijd meer iets te leren kennen. Ze kopen dingen klaar in winkels. Maar doordat er geen winkels zijn, die vrienden verkopen, hebben de mensen geen vrienden meer. Als je een vriend wilt, maak mij dan tam!”
“Wat moet ik dan doen?” zei het prinsje.
“Je moet veel geduld hebben”, antwoordde de vos. “Kijk, je gaat eerst een eindje van me af in het gras zitten. Ik bekijk je eens tersluiks en jij zegt niets. Woorden geven maar misverstand. Maar je kunt iedere dag een beetje dichterbij komen zitten…..”
De volgende dag kwam het prinsje terug.
“Je had beter op dezelfde tijd kunnen komen”, zei de vos. “Als je b.v. om vier uur ’s middags komt, begin ik om drie uur al gelukkig te worden. Hoe later ’t wordt, des te gelukkiger voel ik me. En om vier uur wordt ik al onrustig; zo zal ik de waarde van ’t geluk leren kennen! Maar als je op een willekeurige tijd komt, dan weet ik nooit hoe laat ik mijn hart klaar moet maken………Riten moeten er zijn.”*

* Uit: De kleine Prins (oorspr. Le petit Prince), Antoine de Saint-Exupéry

Gewicht aan evenwicht

01/10/2014 § Een reactie plaatsen

Hoe is jouw relatie tot evenwichtigheid? Stabiliteit in je leven, evenwichtige voeding, balans werk en privé… We moeten ons richten op het midden, zo lijkt het wel. Maar een gelijkmatig leven, dat klinkt toch ongelofelijk saai in de oren? Je weet niet hoe snel je er weer een zooitje van moet maken, toch?

Emotionele stabiliteit is nooit my middle name geweest. Als ik iemand in een hoekje zie huilen raakt me dat, terwijl anderen er gewoon langs lopen. Een foto in de krant, subtiele muziek… Fijnbesnaard van aard. Ik heb dat lang als een probleem gezien. Een zwakte. Maar als je mij vraagt of ik mijn persoonlijkheid zou willen ruilen met iemand die niet van zijn stuk te brengen is, roep ik meteen een luid en duidelijk: ‘Nee!’. Rechtmarcheren, en dan? Want buiten de gebaande paden – dáár gebeurt het! Als je je voelsprieten uit hebt staan, lonkt de zintuiglijke ervaring en roept exces je. En ja, het kost best veel energie om niet alles wat je raakt of in vervoering brengt, te volgen. Er moeten ook allerlei geplande en lineaire dingen gebeuren. Mijn rationele vermogens maken overuren om me bij de les te houden. En daar zit de crux: Het is niet de hang naar disbalans die uitmaakt. Het is hoe je de rede kunt inzetten om ermee om te gaan. Enigszins bewust te kiezen tussen rust, reinheid en regelmaat, en waar de speelruimte zit. Jezelf tot de orde roepen, maar ook ruimte voor een lach en een traan. Zo voel je dat je leeft, en sta je in contact met je omgeving.

Even té ver gaan is ook nodig om te weten hoe ver je wél kunt gaan. Binnen de vaste route kom je niet verder. Ook in werk zit de lol vaak in die extra kilometer die je maakt. Als het maar gezond blijft. Ik verzet behoorlijke bergen in wat gewoon gedaan moet worden, maar heeft iemand even aandacht nodig, heb ik een mooi gesprek of een goed idee, dan neem ik daar de tijd voor. In contact met wat er op dat moment gebeurt. Ook dat zijn die voelsprieten.

There is no such thing as a work-life balance. Everything worth fighting for, unbalances your life, aldus Alain de Botton.

Lekker dansen, en soms balansen, rond dat midden.

Kleine lettertjes en een verrekijker

30/07/2014 § Een reactie plaatsen

Als atheïst (atheïst-die-probeert-agnost-te-worden, maar daar hebben we het een andere keer nog wel eens over) moet ik de religieuzen onder ons minimaal één ding nageven: er is een hemel en een hel. Er is altijd een ‘onderwereld’ en dus een bovenwereld geweest, maar deze gaat een andere vorm aannemen.

Traditioneel is er altijd wel een elite geweest die het goed heeft, meestal rijkgeborenen, en een massa die meer aan de basis van het bestaan leeft. Inmiddels ligt het anders.

Het mooie van het informatietijdperk is dat, als deze je enigszins aangereikt wordt, informatie voor iedereen toegankelijk is en dat je -in theorie in elk geval- als dubbeltje makkelijker een kwartje kunt worden. Met enige boerenslimheid en een opleiding kun je je milieu ontstijgen.

Het verschil tussen dubbeltje en kwartje zit echter niet meer alleen in hoeveel geld je weet te vergaren. Het gaat erom of je de kleine lettertjes kunt lezen en ze kunt interpreteren, en of je in staat bent iets verder te kijken dan je neus lang is.

Want wat heb je aan sociale mobiliteit en geld als je vroegtijdig, tijdens het eten van een doos autochtone folklore-boterbabbelaars, sterft aan een hartvervetting*?

Om gezond en vrolijk te leven, is in onze complexe voedselindustrie inmiddels een Phd. in Gezonde Voedingskunde vereist. Dat je even doorhebt dat glucosestroop net zo bere-ongezond en verslavend is als suiker, dat bio de helft van de tijd niet zo bio is en dat die zogenaamd gezonde vis wel in de chemicaliën gezwommen heeft, maakt het bijna ondoenlijk om het goed te doen.

Gemak diende de mens. Diende. Vroeger. Want inmiddels is gemak de grootste vijand van de moderne mens geworden. We gaan aan gemakzucht ten onder. Op persoonlijk vlak brengt te weinig bewegen en ongezond eten je naar de oever van de Styx, en dan zijn er de plasticsoep en andere milieurampen die de aarde niet bepaald veranderen in een Honderd Bunderbos. Mensen die niet investeren in het leven, maar het passief aan zich voorbij laten trekken, zijn niet gelukkig. Voor mooie dingen moet je nou eenmaal een beetje je best doen.

Je ziet al dat een kleine groep met middelen, kennis en een langetermijnvisie zonnepanelenreservaten gaan bouwen, met hun zelfverbouwde groenten, om met elkaar een klein paradijs te scheppen. Maar voor anderen zal de wereld een vieze, zieke hel worden, ontstaan door onwetendheid, frituurvet en gemakzucht.

Laten we onze kinderen leren de kleine lettertjes te lezen en iets verder te kijken dan vandaag. Laten we geen snoep met aantrekkelijke plaatjes op kinderooghoogte leggen en een bovenwereld scheppen vol onbespoten aardbeien. Laten we ze leren creatief te zijn en moeite te doen voor een mooiere leefomgeving. Laten we proberen die betere wereld niet alleen voor een kleine elite te realiseren, maar groots en sociaal.  Dan hoef je alleen naar de hel als we er met z’n allen écht alles aan gedaan hebben je in de gezonde en vrolijke hemel te houden!

* uit: Het Sprookje van het Verwijfde Prinsje (Prof. Zuurbeckje vertelt), van de lp ‘Hallo, Wij Zijn Theo En Thea!’, 1986

Tante Agnes

09/04/2014 § 3 reacties

Waar velen van dromen, overkwam mij: ik heb – totaal onverwacht – een erfenis gekregen.  Nou ja!  Ik geloofde de brief van de notaris eerst ook niet, maar het is echt zo.

Een erfenis. Nooit gedacht, afstammende van Bourgondiërs. Zelfs nooit van gedroomd eigenlijk; als we maar af en toe op vakantie kunnen en later muzieklessen (of wat ze maar wil) voor mijn dochter kunnen betalen, ben ik wel tevreden. Maar nu dus een aardig bedrag, van mijn oudtante Agnes.

Het sprookje gaat zo.

Tante Agnes, zoals ik haar noemde (logisch, want ze was met ‘ome’ Gerard getrouwd) was een aangetrouwde tante van mijn moeder, die ik maar enkele keren in mijn leven heb gezien. Agnes had een romantisch huwelijk met haar man Gerard. Het stel was nogal tweezaam en had geen kinderen. Mijn moeder en ik hadden wat contact met hen gekregen na het overlijden van mijn opa Jan. Agnes en Gerard hadden eigenlijk genoeg aan elkaar. Toen ome Gerard na enkele jaren kwam te overlijden, was tante Agnes dan ook stuk van verdriet. Dit brak mijn hart. Empathisch en weekhartig als ik ben, stuurde ik haar af en toe een kaartje, met een gedichtje ofzo. Ik kon natuurlijk niet echt iets betekenen in dit grote gemis, maar ik kon me zo voorstellen dat zo’n gebaar een glimlach op haar gezicht toverde. Ik ben ook een enkel keertje koffie met haar gaan drinken op een terrasje in Utrecht.

Enkele jaren na het overlijden van haar man, was Agnes ook op. Ze was nog helemaal niet zo oud, maar haar leven is gewoon niet meer mooi geworden na het verlies van haar grote liefde.

In haar testament noemde ze enkele zussen, en dat ene verre nichtje. Ik voelde me opgelaten toen ik dat las. Ik maakte de executeur duidelijk dat ik me bescheiden op wilde stellen en geen nabije familie in de weg wilde zitten, zeker niet als het ging om persoonlijke spullen, waar ik ook recht op had gekregen (wat de spullen betreft hebben wij alleen de jazzcollectie van ome Gerard, die niemand wilde hebben, geaccepteerd). Toen ik bij de notaris zat, verzekerde ook deze mij dat tante Agnes mij speciaal had genoemd in haar testament, omdat ze me zo’n bijzonder mens vond. Bloos.

De moraal moge duidelijk zijn: wie goed doet, goed ontmoet!

En, zoals het een waar sprookje betaamt, zal ik vanuit deze morele hoogte (shit!) het geld niet verbrassen, maar gaat het linea recta naar de studiespaarrekening van mijn dochter. Voor die muzieklessen, of wie weet voor een buitenlandse studiereis, alwaar zij wellicht haar romantische geliefde zal ontmoeten…

Gaat niet heen, maar verveelt u!

20/09/2013 § Een reactie plaatsen

Eén van de vele dingen waar ik aan geleden heb, maar voldoende van genezen ben, is ‘Fear Of Missing Out’ (FOMO). Vroeger was dat een angst in de vorm van geen feestje of nieuwe ervaring willen missen, nu hoor je de term vooral in relatie tot de social media. Het verschijnsel ging bij mij vanzelf over; o.a. door een serieuze baan kon ik toch niet meer naar elk concertje, ik ging steeds liever op zaterdagochtend sporten dan op vrijdagavond de kroeg in en inmiddels heb ik een dochter die nog voor de zon opkomt met me wil spelen. Daar kan geen ander feestje tegenop!

Nieuwe ervaringen ben ik nog steeds gek op. Ze hoeven alleen niet zo groots en meeslepend te zijn; ik vraag me af waarom het eigenlijk zo is dat vertellen over een verre reis voor veel mensen indrukwekkender is dan genieten van een mooie vorm in de houtnerven van een deur?

Om de kleine dingen te waarderen is het zelfs nodig om niet steeds groots en meeslepend bezig te zijn. Rennende ga je letterlijk aan het mooie van het alledaagse voorbij. Regelmatig even Niets, een Nulpunt is de rust die je nodig hebt om de wereld weer fris te bekijken. Vanuit daar kan je voelen wat je echt wilt. Creatief zijn met weinig. En de humor zien van het subtiele.

Wie zich niet durft te vervelen, komt moeilijk op dat rustpunt, want je zou jezelf natuurlijk wel eens tegen kunnen komen. Ach, verschuil je maar achter druk, druk, druk. Hoef je niet met jezelf om te leren gaan. Deed ik ook hoor. Nog wel eens. Heel irritant als je dan een lekkere vrije dag hebt, en je begint dan over alles te piekeren. Heb je eindelijk tijd voor! Maar goed, met een opgeruimde bovenkamer lukt het soms ook om het echt even goed te hebben. Gewoon, met hoe het is.

Doe de test

Als er een afspraak uitvalt, dan:

a) Kijk ik meteen hoe ik de verloren tijd nuttig kan besteden.

b) Baal ik als een stekker. Wanneer moet ik die opnieuw inplannen?

c) Maak ik een wandelingetje door de buurt. Op een bankje kijk ik naar de mensen en haal eens lekker diep adem.

d) Vind ik dat die persoon wel eerder had mogen bellen, ze denken zeker dat ik alle tijd heb!

Lang leve gaten, weg met overvolle agenda’s. Laten we pauzetijd en het afspraken afzeggen hoog gaan waarderen, en als men vraagt wat je gaat doen, zeggen: me vervelen!

DSC01903

Gsleutelgat, Haarlem

Liefdesbenodigdheden, ofwel de maakbaarheid van een relatie

31/08/2013 § Een reactie plaatsen

Een geliefde helpt toch wel enorm om het leven gezellig te maken, vind ik. Je kunt met verschillende mensen het leven delen (ik bedoel niet tegelijkertijd – zelf weten, maar dat heeft mij altijd erg onpraktisch geleken), en als de selectie eenmaal gemaakt is, zijn er een paar sleutels die de kans op succes groter maken.

 

Aantrekking

Of zoals mijn liefste zegt: appetijtelijkheid. Onontbeerlijk. Het object van liefde moet je lokroepen met geur. Dit geeft een irrationele wil om onvermijdelijke hordes te nemen en door te gaan als de wederhelft even niet zo leuk doet. Naast de biologie, kan je zorgen dat je aantrekkelijk bent en blijft en ook waardeert en bewondert wat de ander doet. De basis van een juiste chemie moet er zijn, maar het in stand houden gaat niet altijd vanzelf.

 

Inzet

Beiden moeten ervoor gaan. Moeite voor elkaar doen. Het kostje is nooit gekocht, altijd geleased. Een belangrijk onderdeel van de inzet is het koesteren en steeds uitbreiden van rituelen die je samen hebt. Stop niet met het meebrengen van Surprise-eieren of het afscheidskusje, ook al ga je alleen maar even naar de supermarkt. Bouwen aan het vlechtwerk van de kleine dingen en samen een schets maken van de grote dingen.

Geef wat je wilt krijgen.

 

Moed

Het vergt moed om je open te stellen en vooral ook fouten en ongelijk toe te geven. En om niet alleen te kiezen voor trouw, maar ook de ander hoog houden en bijzonder te maken, zoals Antoine de Saint-Exupéry het ons in de Kleine Prins laat zien. Water bij de wijn of het één en ander bedekken met de mantel der liefde is groots, zolang het jezelf niet kleiner maakt. De ander vertrouwen geven, dingen gunnen en helpen groeien, waar hij dat wil.

 

Humor

Last but not least: Humor! Relativeren! Helpt enorm om onderwerpen behapbaar te krijgen en achter je te laten wat er fout ging. Vooral zelfspot vind ik een aanrader. Met een grapje toegeven dat je echt wel weet hoe irritant je bent. Onhebbelijkheden heb je allebei, dus als je er om kunt lachen, zou ik dat niet nalaten. Lucht lekker op.

 

Compatibility is volgens mij van inferieur belang. Als er meer overeenkomsten zijn dan verschillen, zal de relatie harmonieuzer zijn dan wanneer je elkaar op de meeste vlakken aanvult. Het is wel handig als er enige overeenkomst in referentiekader en vorm van communicatie is, omdat je daarbinnen dan met de verschillen om kunt gaan.

Daarna is het het koesteren van het mooie en allebei je best blijven doen, en wie weet…

Waar ben ik?

Je bekijkt nu de Levensgenieterij categorie van Merlijn Slothouber - van Oortmerssen.